Emalini amaningi ezinhlotsheni zaseNingizimu Afrika, imali yekhanda iyanyamalala ngokushesha.
Umndeni onefamily abantu bane ungasebenzisa ngaphezu kwe-R42,000 ninyanga kodwa nje usebenzise imisebe yosuku nalunye.
Isibonelo sinabadala ababili kanye nabantwana ababili abasikolo. Kubandakanya ukudla, indlunkulu, ugesi nomazi, amakhasimende, izindleko zeskolo, inzuzo yezempilo, izikhungo ezisetshenziswayo kanye nencane kakhulu enezinhlobo zokuzijabulisa.
Lokho R42,000 kuzinye izikhathi kuncane kunalokho R21,598 imali ewusizinde abafakazi batholakala ngoPayInc ngoNcwaba 2026.
PayInc ilandelela cishe 2.1-miliyoni abafakazi eNingizimu Afrika.
Amanani ayo akhombisa ukuthi kalimde imisebe yokukhula, abashosholuzi banakwazi ukuthenga okuncane ngalomali kunokwakwenza unyaka owedlule.
Lokho R42,000 lithathaka nguphi?
Ukudla kwemndeni wezinhlotsheni ezinye kwakungilizali R3,849 ngoNtulikazi, ngaphansi kwegrupu yePietermaritzburg Economic Justice and Dignity Group yokulinganisa kwezindleko zokudla.
Indlu yezindawo ezithathu engaphandle komsamu wegrad-grad ayilingani R13,337 ninyanga, ngaphansi kweNumbero.
Ugesi, umazi kanye nezinye izinto eziyisisekelo zokuphakama zengezela enye R2,179.
Isibonelo sebudjethi sinabadala ababili kanye nemisebenzi engaphansi kubantu abambalwa noku-R1,600 yokuthutha nokwenziwe R1,796 yezifunda zemininingwane nomkhombandlela.
Izindleko zeskolo zikubukhishwe R3,500 ngo-omnye umuntu, ekuletheni isibalo R7,000 kubantwana ababili. Lokhu okweyodwa kufuna okuthile ngoba izindleko zeskolo ezahlukile.
Inzuzo yezempilo ithatha inxalenye enkulu.
Ukusebenzisa amanani e-2026 Discovery Health Classic Smart Saver, ikhava yezempilo yabantu ababili kanye nabantwana ababili ayilingani R11,830 ninyanga.
Isiqalo R480 esisetshenziswayo wonzijabulisa, kulingana nombala womfanekiso R120 ngomnye.
Ndawonye, izindleko ziyalingana kuR42,062 ninyanga. Lokhu kungu-R504,000 nonyaka.
Umisebe umuntu oyodwa ayikwanelile
Umfakazi othatha ekhaya iaverage R21,598 yasePayInc ayengenamandla okubuyela ibudjethi yeR42,062 yenhlotsheni yodwa.
Inani lePayInc limela umisebe womuntu oyodwa, hhayi imali yonke yendlu.
Kodwa kubonisa indlela kube nzima ngayo imphilo yamathangi athembela kumisebe eyodwa noma nokuvela kwemisebe emibili engezansi.
Indlunkulu, izithelo, izindleko zeskolo, ukuthutha nenzuzo yezempilo zingasusa imali yenhlotsheni ngenkathi ethi phakathi.
Inani leR42,062 libonisa okweyodwa. Umbono ngumuntu onikezeni imbewu yezindleko ezahlukile ngokuya nokuthi bakuhlala nokuthi beshela okucacile kumsebenzi, askolo, ukuthutha nezempilo.
Kodwa amanani akhombisa ukuncineka okubhekwa ezothiseni: imisebe eyisisekelo ithatha isabelo esikhulu esisebenzisaneni besivumelane ingxoxo emishebeni ihamba inzuzuko.